Tijdsregistratie verplicht in België: wat verandert er in 2027?

Waarom dit er komt

Op 14 mei 2019 oordeelde het Europees Hof van Justitie in de zaak CCOO tegen Deutsche Bank (C-55/15) dat lidstaten werkgevers moeten verplichten om een objectief, betrouwbaar en toegankelijk systeem te gebruiken waarmee de dagelijkse arbeidstijd van elke werknemer wordt gemeten. Zonder zo'n registratie valt niet te controleren of de maximale arbeidsduur en de minimale rusttijden uit de Europese arbeidstijdrichtlijn worden gerespecteerd.

België had die algemene plicht nog niet. Er bestonden wel registraties voor specifieke gevallen, zoals afwijkingen van het uurrooster bij deeltijders, de aanwezigheid van flexi-jobbers en, sinds een wet van 2023, de werktijd van pakketbezorgers. Op 29 april 2026 bevestigde minister van Werk David Clarinval in de Kamer dat de regering een algemene registratieplicht voorbereidt.

1. 14 mei 2019Het Europees Hof van Justitie verplicht een systeem om de arbeidstijd te meten
2. 29 april 2026De minister van Werk kondigt de algemene registratieplicht aan
3. VandaagOntwerp van wet, nog niet gestemd of gepubliceerd
4. 1 januari 2027Start van de plicht, volgens het ontwerp
5. 1 april 2027Einde van de overgang voor wie nog geen systeem heeft

Wat vastligt en wat nog niet

Wat "objectief, betrouwbaar en toegankelijk" in de praktijk betekent

De drie woorden komen uit het arrest van 2019, en de Belgische tekst neemt ze over. De invulling ligt nog niet vast, maar de sociale secretariaten lezen ze zo:

• Objectief: je registreert wanneer iemand werkt, op het moment zelf of kort erna. Een schatting op het einde van de maand volstaat niet.
• Betrouwbaar: de gegevens kloppen en zijn niet ongemerkt te wijzigen. Een werkrooster mag de basis zijn, zolang de afwijkingen erbij staan, zodat beide samen tonen wat er echt gewerkt is.
• Toegankelijk: de medewerker kan zijn eigen gegevens inkijken, en bij een controle kan je ze voorleggen. De vakbonden vragen ook toegang voor de werknemersvertegenwoordigers.

Voor wie in projecten werkt: projecturen zijn nog geen arbeidstijd

Agencies, adviesbureaus en IT-dienstverleners registreren vaak al uren, om te factureren of om een budget op te volgen. Dat is een goede vertrekbasis, maar het is niet hetzelfde. Projecturen tonen waaraan iemand werkte. Arbeidstijd toont wanneer en hoe lang iemand werkte, ook als dat werk niet factureerbaar is: intern overleg, een opleiding, administratie.

Neem de werkdag van Tom, ontwikkelaar bij een bureau. In een klassieke urentool staat er "7 uur op Klantportaal Van Hoof". Voor de arbeidstijd ontbreekt dan wanneer hij begon en stopte, en het teamoverleg van drie kwartier.

Twee dingen maken het verschil. Registreer met een begin- en een eindtijd, niet alleen met een aantal uren per project. En laat ook het niet-factureerbare werk erin komen, bijvoorbeeld op een intern project. Dan haal je de arbeidstijd en de projecturen uit dezelfde registratie, en hoeft niemand twee keer in te vullen.

Zo bereid je je nu voor

1. Breng in kaart hoe je vandaag registreert. Wie houdt wat bij, in welk systeem, en ontbreekt er werk dat niet op een project hoort?
2. Kies één systeem waarin medewerkers zelf begin- en eindtijden ingeven, ook onderweg, en waarin een verantwoordelijke ze nakijkt. Twee systemen, één voor de arbeidstijd en één voor de projecturen, betekent dubbel werk en verschillen tussen beide.
3. Leg vast wie welke gegevens ziet: de medewerker zijn eigen registraties, de leidinggevende die van zijn team.
4. Spreek af hoe je omgaat met telewerk, verplaatsingen en werk buiten de gewone uren.
5. Volg de definitieve tekst op. Je sociaal secretariaat brengt je op de hoogte zodra de wet in het Staatsblad staat, en kan bevestigen of je systeem volstaat.

Veelgestelde vragen